Rozstrzygnięcie konkursu Zabytek Zadbany

Rozstrzygnięcie konkursu Zabytek Zadbany

Muzeum Zamek w Łańcucie, fot. 2M System Mariusz Młynarczyk

22 listopada 2021 r. odbyła się uroczysta gala wyłonienia zwycięzców w ramach organizowanego od 1975 r. konkursu Zabytek Zadbany. Wśród zwycięzców znalazły się takie instytucje jak: Muzeum-Zamek w Łańcucie, Muzeum Twierdzy Toruń oraz  Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego. Są to podmioty, które od wielu lat na ochronę i rozwój swoich zabytkowych obiektów skutecznie pozyskują fundusze unijne bądź fundusze norweskie i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG).

Celem konkursu Zabytek Zadbany jest odznaczenie tych właścicieli i zarządców zabytków, którzy wzorowo opiekują się nadzorowanymi obiektami.

Organizatorem konkursu jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wraz z  Generalnym Konserwatorem Zabytków. W tym roku do Narodowego Instytutu Dziedzictwa, prowadzącego procedurę konkursową,  wpłynęło 136 zgłoszeń z 15 województw. Jury konkursu przyznało 7 nagród i 14 wyróżnień w sześciu kategoriach:

• Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu,
• Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu (w tym założenia dworskie i pałacowe),
• Adaptacja obiektów zabytkowych,
• Architektura i budownictwo drewniane,
• Zabytki techniki (w tym budownictwo przemysłowe i inżynieryjne),
• Kategoria specjalna: właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem.

Muzeum-Zamek w Łańcucie otrzymał nagrodę w ramach kategorii specjalnej „Właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem”. Komisja konkursowa doceniła tę instytucję za wieloletnią i konsekwentną opiekę nad XVII-wiecznym zespołem zamkowym dawnej Ordynacji Łańcuckiej. Doceniła również wysoką dbałość o zachowanie oryginalnej tkanki zabytkowej w prowadzonych pracach. Jednym z ostatnich odrestaurowanych miejsc w muzeum są luksusowe Łaźnie Rzymskie z lat 20. XX w. Znajdujące się w podziemiach zamkowych kąpielisko zwiedzający mogą podziwiać od 2020 r. Prace restauracyjne przeprowadzono z dbałością o najmniejsze detale. Udało się zachować liczne elementy oryginalnego wystroju, jak np. schody z boazerią, polichromie czy płytki w łaźniach.  

Działania te były możliwe m.in. dzięki następującym projektom finansowanym ze środków unijnych i funduszy norweskich i EOG:

1) Prace remontowo, konserwatorskie i budowlane Oranżerii oraz Ujeżdżalni w ramach przedsięwzięcia „Ochrona i rozwój dziedzictwa kulturowego dawnej Ordynacji Łańcuckiej poprzez prace remontowo-konserwatorskie oraz wykreowanie nowych przestrzeni ekspozycyjnych OR-KA II, III, IV, VII” (wartość projektu to 31,95 mln zł, wkład Unii Europejskiej to 22,1 mln zł, lata realizacji projektu to 2018-2021)

2)  Ochrona i rozwój dziedzictwa kulturowego dawnej Ordynacji Łańcuckiej poprzez prace remontowo-konserwatorskie oraz wykreowanie nowych przestrzeni ekspozycyjnych w budynku Zamku oraz zabytkowym Parku Muzeum - Zamku w Łańcucie OR-KA II, III, IV, VII” (wartość projektu to 42,9 mln zł, wkład Unii Europejskiej to 29,6 mln zł, lata realizacji projektu to 2017-2019).

3) Ochrona i udostępnienie dziedzictwa kulturowego Ordynacji Łańcuckiej poprzez prace remontowo – konserwatorskie i cyfryzację zasobów Muzeum – Zamku w Łańcucie OR-KAII (wartość projektu to 23,16 mln zł, wkład Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweskiego Mechanizmu Finansowego to 16,03 mln zł, lata realizacji projektu to 2014-2016)

4) „Rewitalizacja i zagospodarowanie budynków Maneżu, Kasyna urzędniczego, Storczykarni-Szklarni w Muzeum-Zamku w Łańcucie” (wartość projektu to 23,6 mln zł, wkład Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweskiego Mechanizmu Finansowego to 9,1 mln zł, lata realizacji 2007-2009). 

W kategorii „Adaptacja obiektów zabytkowych” nagrodę otrzymało Muzeum Twierdzy Toruń za nadanie nowej funkcji zdegradowanym Koszarom Bramy Chełmińskiej. Jury doceniło starania instytucji zmierzające do utrwalenia oryginalnej substancji zabytkowej obiektu. Adaptacja była możliwa dzięki środkom Unii Europejskiej w ramach projektu „Muzeum Twierdzy Toruń - adaptacja budynku Koszar Bramy Chełmińskiej na cele muzealne”. Koszt inwestycji to 22,9 mln zł, przy wkładzie unijnym w wysokości 14,4 mln zł. W efekcie powstało nowoczesna instytucja kultury. W 18 salach ekspozycyjnych goście mogą pogłębić swoją wiedzę o tym jednym z najlepiej zachowanych zespołów fortyfikacji pierścieniowej w Europie. Zakupiony nowoczesny sprzęt muzealny umożliwił przygotowanie atrakcyjnej oferty kulturalnej z myślą o różnych odbiorcach. Obiekt jest również w pełni dostosowany do wymagań osób ze szczególnymi potrzebami.

Komisja konkursowa wyróżniła również Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w kategorii „Architektura i budownictwo drewniane”. Jury doceniło kompleksowe prace budowlano-konserwatorskie przeprowadzone w Willi Koliba – Muzeum Stylu Zakopiańskiego im. S. Witkiewicza w Zakopanem. Inwestycja ta otrzymała dofinansowanie ze środków europejskich w ramach projektu „Rewaloryzacja i modernizacja zabytkowych, drewnianych budynków Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem dla zachowania i prezentacji unikatowego dziedzictwa kulturowego Podhala”.

Prace projektowe objęły swym zasięgiem aż sześć filii Muzeum Tatrzańskiego. W Willi Koliba modernizacji poddano infrastrukturę techniczną budynku. Nowy wygląd otrzymał również ogród wokół muzeum. Pojawiły się w nim nowe lampy parkowe i iluminacja elewacji frontowej. Przestrzeń wystawiennicza została odświeżona i znacząco powiększona. W Willi powstała nowa wystawa stała wyposażona w multimedia. Projekt trwał w latach 2017-2020. Jego koszt wyniósł ponad 15 mln zł przy wsparciu Unii Europejskiej w wysokości prawie 10 mln zł.

Wszystkim instytucjom gratulujemy!

Muzeum - Zamek w Łańcucie, fot. 2M System Mariusz Młynarczyk

Łaźnie Rzymskie w podziemiach Muzeum-Zamku w Łańcucie, fot. Paweł Ulatowski

Łaźnie Rzymskie z podziemiach Muzeum-Zamku w Łańcucie, fot. Paweł Ulatowski

Muzeum Twierdzy Toruń  - Brama Chełmińska, fot. Paweł Ulatowski

Wystawa stała w Muzeum Twierdzy Toruń, fot. Paweł Ulatowski

Multimedialna wystawa w Muzeum Twierdzy Toruń, fot. Paweł Ulatowski 

Wróć do wiadomości